Welk medicijn waar te koop is, hangt af van de risico’s die het met zich meebrengt. Veel medicijnen zijn namelijk schadelijk bij verkeerd gebruik. En sommige hebben bijwerkingen of zijn niet te combineren met andere geneesmiddelen.

Grote risico’s

Als een medicijn alleen in de apotheek verkrijgbaar is, heeft dat een reden. Deze medicijnen brengen grote risico’s mee, bijvoorbeeld:

• Ze kunnen in combinatie met bepaalde ziektes ernstige bijwerkingen hebben
• Ze kunnen verkeerd werken in combinatie met andere medicijnen
• Ze kunnen ook als drugs gebruikt worden
• Zonder deskundige voorlichting kan er veel fout gaan

Om te kunnen bepalen of u een dergelijk middel veilig kunt gebruiken, is een gesprek met de apotheker nodig. De apotheker heeft informatie nodig over uw gezondheid en welke andere medicijnen u gebruikt. Verder geeft de apotheker advies over verstandig gebruik van het middel.

Kleine risico’s

De middelen die u bijvoorbeeld bij de supermarkt kunt kopen, zijn getoetst aan strenge maatstaven:

• Er is ten minste vijf jaar ervaring met het medicijn als vrij verkrijgbaar middel in de Europese Unie of de Verenigde Staten
• Er zijn geen aanwijzingen dat het geneesmiddel abnormaal gebruikt wordt
• In een verpakking zit maar een kleine hoeveelheid van het medicijn
• De bijsluiter geeft voldoende informatie om het medicijn juist te kunnen gebruiken
• De bijsluiter geeft voldoende informatie over de eventuele risico’s in bijzondere situaties, zoals zwangerschap.

Bij deze middelen gaat men ervan uit dat de consument ze ook zonder advies van een deskundige veilig kan gebruiken. Lees bij deze middelen ook altijd de bijsluiter.

Verreweg de meeste vrij verkrijgbare medicijnen mogen verkocht worden in apotheken en drogisterijen. Een paar zijn alleen bij de apotheek verkrijgbaar. Bij de supermarkt vindt u een schap vol betrekkelijk veilige middelen tegen alledaagse klachten.

Medicijnen die bij supermarkten en benzinestations te koop zijn

• Paracetamol
• Nicotinepleisters en – kauwgum
• Bepaalde maagzuurremmers
• Koortslipcrèmes
• Hoestdranken
• Bepaalde anti-allergiegeneesmiddelen
• Warmtesmeermiddelen (middelen die je op de huid aanbrengt, bijvoorbeeld tegen spierpijn)

Medicijnen die alleen in de apotheek verkrijgbaar zijn

Tot nu toe zijn nog maar enkele vrij verkrijgbare middelen uitsluitend bij de apotheek verkrijgbaar. Het gaat om de volgende medicijnen.

• Domperidon (merknamen: Motilium, Gastrocure, Domperidon) is een middel tegen misselijkheid, een opgeblazen gevoel en maagklachten. Het kan in combinatie met andere geneesmiddelen hartklachten geven. Om schadelijke combinaties te voorkomen, is het alleen bij de apotheek verkrijgbaar.
• Dextromethorfan (merknamen: Bisoltussin, Dampo bij droge hoest, Darolan hoestprikkeldempend, Dextromethorfan, Pectofree, Vicks Vaposiroop bij droge hoest) is een middel tegen kriebelhoest. Het kan in combinatie met andere geneesmiddelen ernstige bijwerkingen veroorzaken. Daarom is het alleen bij de apotheek verkrijgbaar.
• Sint Janskruid (merknaam: Hyperiplant) is een kruidengeneesmiddel tegen depressieve stemmingen. Het middel kan een wisselwerking hebben met veel andere geneesmiddelen, waardoor die minder goed werken. Bijvoorbeeld de anticonceptiepil, middelen die worden voorgeschreven bij hiv en middelen tegen hartritmestoornissen. Er zijn middelen waar ook Sint Janskruid in zit die niet als geneesmiddel geregistreerd zijn. Dit zijn kruidenmiddelen die geen constante hoeveelheid werkzame stof bevatten en waarvan de werkzaamheid niet is onderzocht. Deze zijn wel verkrijgbaar bij de drogist, hoewel ze dezelfde nadelen kunnen hebben.

Om te kunnen bepalen of u deze middelen veilig kunt gebruiken, is een gesprek met de apotheker nodig. Hierbij kunt u van tevoren een vragenlijst invullen. De apotheker heeft informatie nodig over uw gezondheid en welke andere medicijnen u gebruikt. Verder geeft de apotheker advies over verstandig gebruik van het middel.Deskundigheid en service

Welke voordelen heeft de apotheek als u een vrij verkrijgbaar medicijn nodig hebt?

• Als u uw medicijnen altijd bij dezelfde apotheek haalt, heeft uw apotheek een compleet overzicht van uw medicijngebruik. Ook als u last hebt van bijwerkingen of allergisch bent voor een bestanddeel van medicijnen, staat dat geregistreerd. Uw apotheek zorgt ervoor dat u geen medicijnen krijgt waar u slecht op reageert, of verkeerde combinaties van medicijnen.
• De apotheker en de apotheekmedewerkers zijn zeer deskundig op het gebied van medicijnen. Ze weten alles over verschillende toedieningsvormen, de beste tijd en wijze van innemen, de kans op bijwerkingen en wat u nog meer zou willen weten over uw medicijngebruik. Ze kunnen u goed adviseren en informeren, ook als u zonder recept een medicijn komt halen